Desde a súa adhesión ás entón Comunidades Europeas en xaneiro de 1986 ata a actualidade, España beneficiouse enormemente de formar parte da Unión Europea e fixo unha contribución significativa ao seu desenvolvemento e á profundación do proceso de integración.
España implementou políticas de amplo alcance como a Política Agrícola Común (PAC) , a Política de Cohesión , a profundización do Mercado Interior e a Eurozona . Tamén cómpre salientar os esforzos dirixidos á construción do Piar Social, materializado posteriormente no Piar Europeo de Dereitos Sociais, e o exitoso programa de bolsas e estudos Erasmus , sendo España o país que recibe máis estudantes Erasmus.
40 anos de España na Unión Europea: unha visión histórica
Co nacente proceso democrático en marcha tras o fin da ditadura, España solicitou oficialmente o seu ingreso na Comunidade Económica Europea (CEE) o 26 de xullo de 1977. Oito anos despois, o 12 de xuño de 1985, asinouse o Tratado de Adhesión xunto con Portugal, converténdose en membro de pleno dereito o 1 de xaneiro de 1986.
![Imagen1.png]()
Felipe González Márquez, presidente do Goberno, durante a cerimonia de sinatura do Tratado de Adhesión á CEE. Na imaxe, xunto ao presidente do Goberno, aparecen Fernando Morán, ministro de Asuntos Exteriores, e Manuel Marín, secretario de Estado para as Relacións coas Comunidades Europeas. 12/6/1985. Fonte: La Moncloa.
A partir deste momento, conseguíronse a integración da peseta no Mecanismo de Tipos de Cambio do Sistema Monetario Europeo (1989) e a sinatura do Acordo de Schengen (1991), eliminando progresivamente os controis fronteirizos.
Tras esta etapa inicial, tivo lugar un novo capítulo de evolución e expansión de poderes e aspiracións mediante a sinatura do Tratado de Maastricht (1992), transformando a entón Comunidade Económica Europea na Comunidade Europea (CE) e integrándoa como un piar do proxecto que hoxe é a Unión Europea (UE).
A sinatura deste tratado, que constituiría a base do actual Tratado da Unión Europea (TUE), trouxo consigo numerosos avances, tanto directos como indirectos:
- O establecemento da cidadanía europea.
- A creación do Comité das Rexións: un organismo que permite a participación das rexións e entidades locais nos asuntos comunitarios.
- Establecemento da libre circulación e residencia.
- Implementación do voto activo e pasivo nas eleccións municipais e ao Parlamento Europeo: a capacidade dos cidadáns da UE para votar (voto activo) e a capacidade para presentarse como candidatos (voto pasivo).
- Acordo de Madrid (1995) sobre a denominación do euro como moeda común.
Tras estes pasos preparatorios esenciais, asináronse e ratificaron os tratados que constituíron a columna vertebral do proxecto europeo: o Tratado de Ámsterdam (1977), o Tratado de Niza (2001) e o Tratado dunha Constitución Europea (2004), que, aínda que non obtivo o apoio necesario para a súa adopción, xerou importantes debates. e o Tratado de Lisboa (2009). En concreto:
- O Tratado de Ámsterdam (1997, entrou en vigor en 1999) ampliou as competencias da UE nos ámbitos de Xustiza e Asuntos de Interior. Tamén estableceu o estatuto de Rexións Ultraperiféricas , outorgado ás Illas Canarias, entre outros territorios. España fixo unha contribución decisiva coa inclusión do artigo 7, que establecía un mecanismo de sancións capaz de restrinxir os dereitos dun Estado membro por non respectar os valores fundamentais da UE, e co desenvolvemento regulamentario do Espazo de Liberdade, Seguridade e Xustiza, que levou á creación da Orde de Detención Europea ( EUR ), introducindo o recoñecemento mutuo das resolucións xudiciais.
- O Tratado de Niza (2001, entrou en vigor en 2003): reformou o sistema de votación no Consello da UE e facilitou a preparación institucional para a ampliación da UE mediante medidas como a limitación dun comisario por estado membro ou a redistribución de escanos no Parlamento Europeo.
- O Tratado dunha Constitución para Europa (2004): ratificado por referendo en España en 2005, avogaba polo equilibrio do sistema institucional e promovía o fortalecemento das dimensións social e cívica. Non entrou en vigor debido á falta de apoio nalgúns estados membros.
- Tratado de Lisboa (2007, entrada en vigor en 2009): modernizou a estrutura da UE introducindo a « dobre maioría » no Consello (decisións tomadas polo 55 % dos Estados e o 65 % da poboación), definindo a codecisión como o procedemento lexislativo ordinario e reforzando a súa capacidade de acción global ao outorgarlle á UE personalidade xurídica propia.
![Imagen2.jpg]()
De dereita a esquerda: José Manuel Barroso, presidente da Comisión Europea; Herman Van Rompuy , presidente do Consello Europeo; e José Luis Rodríguez Zapatero, presidente do Goberno; na última reunión do Consello Europeo da Presidencia española do Consello da UE. 17/06/2010. Fonte: Comisión Europea.
España fixo unha contribución decisiva á construción europea neste proceso.
Presidencias españolas do Consello da UE
España ocupou a Presidencia do Consello da Unión Europea por quinta vez na súa historia, do 1 de xullo ao 31 de decembro de 2023. Durante este período, foi a encargada de organizar as reunións do Consello e de representalo ante outras institucións da UE.
Baixo o lema "Europa, máis preto", durante a Presidencia fixéronse progresos significativos en catro prioridades principais da folla de ruta establecida para o semestre:
- Promover a reindustrialización da UE e a súa autonomía estratéxica
- Avanzando na transición ecolóxica
- Para acadar unha maior xustiza social e económica
- Reforzando a unidade de Europa
![Imagen3.png]()
Pedro Sánchez, presidente del Gobierno, presenta las prioridades de la Presidencia Española en el palacio de la Moncloa el 15/6/2023. Fuente: La Moncloa.
Un horizonte europeo
España, en su Estrategia de Acción Exterior 2025-2028, sitúa al proyecto europeo en el centro de su política exterior. La Estrategia aboga por la construcción de una Unión Europea más autónoma, ambiciosa y cohesionada en el centro de la acción exterior de España.
Para ello se apoyará el refuerzo de las capacidades de actuación a nivel europeo y un incremento de la financiación conjunta de bienes públicos europeos. Además, se impulsará una mayor coordinación de la acción exterior europea, fomentando la convergencia estratégica en la percepción de amenazas entre los Estados miembros.
España mantiene su compromiso con trabajar en diversos ámbitos para lograr más Europa, más y mejor multilateralismo y más democracia.
Más información
-Tradución realizada mediante ferramentas automáticas-