Espainia eta Europar Batasuna

1986ko urtarrilean Europako Erkidegoetan sartu zenetik gaur egun arte, Espainiak onura handiak izan ditu Europar Batasuneko kide izateagatik, eta ekarpen esanguratsua egin dio haren garapenean eta integrazio prozesua sakontzen.

Espainiak politika zabalak ezarri ditu, hala nola Nekazaritza Politika Bateratu (NPB) , Kohesio Politika , Barne Merkatuaren sakontzea eta Eurogunea . Aipagarriak dira, halaber, Gizarte Zutabea eraikitzeko egindako ahaleginak, geroago Gizarte Eskubideen Europako Zutabean gauzatu zena, eta Erasmus beka eta ikasketa programa arrakastatsua , Espainiak edozein herrialdetan baino Erasmus ikasle gehien jasotzen baititu.

• Infografia: Espainia EBn 40 urte: 40 adierazle eta aurrerapenaren historia
  ​
  
• Liburuxka: Espainia EBn 40 urte: 40 adierazle eta aurrerapenaren historia​
  

​

Espainiaren 40 urteak Europar Batasunean: ikuspegi historikoa

Diktadura amaitu ondoren prozesu demokratiko hasiberria martxan zegoela, Espainiak ofizialki eskatu zuen Europako Ekonomia Erkidegoan (EEE) sartzeko 1977ko uztailaren 26an. Zortzi urte geroago, 1985eko ekainaren 12an, Portugalekin batera Atxikipen Ituna sinatu zen, eta 1986ko urtarrilaren 1ean kide oso bihurtu zen.

Felipe González Márquez, lehen ministroa, EEEra atxikitzeko itunaren sinadura ekitaldian. Lehen ministroarekin batera, Fernando Morán, Kanpo Arazoetarako ministroa, eta Manuel Marín, Europako Erkidegoekiko Harremanetarako Estatu idazkaria, ageri dira argazkian. 1985/12/6. Iturria: La Moncloa​.​

Une honetatik aurrera, pezeta Europako Diru Sistemaren Truke-Tasa Mekanismoan integratzea (1989) eta Schengen Akordioa sinatzea (1991) lortu ziren, mugako kontrolak pixkanaka ezabatuz.

Maastricht-eko Ituna (1992) sinaduraren bidez, eskumenen eta nahien bilakaera eta hedapenaren kapitulu berri bat gertatu zen, orduko Europako Ekonomia Erkidegoa Europako Erkidego (EE) bihurtuz eta gaur egun Europar Batasuna (EB) den proiektuaren zutabe gisa integratuz .

Europar Batasunaren Itunaren (EBT) oinarria izango zenak , aurrerapen ugari ekarri zituen berarekin, bai zuzenean bai zeharka:

• Europako herritartasunaren

• Eskualdeen Batzordearen sorrera: eskualdeen eta tokiko erakundeen komunitate-gaietan parte hartzea ahalbidetzen duen organoa .

• Zirkulazio eta bizileku askearen ezartzea.

• Udal eta Europako Parlamentuko hauteskundeetan boto aktiboaren eta pasiboaren ezarpena: EBko herritarrek botoa emateko duten gaitasuna –boto aktiboa– eta hautagai gisa aurkezteko gaitasuna –edo boto pasiboa–.

• akordioa (1995) euroa moneta komun gisa izendatzeari buruz .

Prestaketa-urrats funtsezko horien ondoren, Europako proiektuaren bizkarrezurra osatu zuten itunak sinatu eta berretsi ziren: Amsterdamgo Ituna (1977) , Nizako Ituna (2001) eta Europako Konstituzioaren Ituna (2004) – onartzeko beharrezko babesa lortu ez bazuen ere, eztabaida garrantzitsuak piztu zituen–. eta Lisboako Ituna (2009) . Zehazki:

• Amsterdamgo Itunak ( 1997, 1999an indarrean sartu zen) EBren eskumenak zabaldu zituen Justizia eta Barne Arazoetako arloetan. Eskualde Ultraperiferikoen estatusa ere ezarri zuen – Kanariar Uharteei eman zitzaien, beste lurralde batzuen artean. Espainiak ekarpen erabakigarria egin zuen artikulua sartuz , zeinak estatu kide baten eskubideak mugatzeko gai den zehapen mekanismo bat ezarri zuen EBren oinarrizko balioak ez errespetatzeagatik, eta Askatasun, Segurtasun eta Justizia Eremuaren garapen arautzailea egin zuen, zeinak Europako Atxiloketa Agindua (EUR) sortzea ekarri zuen, ebazpen judizialen elkarrekiko aitortza ezarriz.

• Nizako Ituna ( 2001, 2003an sartu zen indarrean): EBko Kontseiluko bozketa sistema erreformatu zuen, EBren handitzerako erakundeen prestaketa erraztu zuen estatu kide bakoitzeko komisario bat mugatzea edo Europako Parlamentuko eserlekuak birbanatzea bezalako neurrien bidez.

• Europarako Konstituzio baten Ituna (2004): 2005ean Espainian erreferendum bidez berretsi zen, sistema instituzionalaren oreka defendatu zuen eta dimentsio sozial eta zibikoen indartzea sustatu zuen. Ez zen indarrean sartu estatu kide batzuetan babes faltagatik.

• Lisboako Ituna (2007, 2009an indarrean sartu zen): EBren egitura modernizatu zuen Kontseiluan “ gehiengo bikoitza ” sartuz – estatuen % 55ek eta biztanleriaren % 65ek hartzen dituzte erabakiak –, erabaki partekatua ohiko legegintza-prozedura gisa definitu zuen eta EBri bere nortasun juridikoa emanez ekintza globalerako gaitasuna indartu zuen.

Europako horizonte bat

Espainiak, 2025-2028ko Kanpo Ekintza Estrategian , Europako proiektua kokatzen du bere kanpo politikaren erdigunean. Estrategiak Europar Batasun autonomoagoa, anbiziotsuagoa eta kohesionatuagoa eraikitzearen alde egiten du, Espainiako kanpo politikaren muin gisa.

Horretarako, Europako mailan gaitasun operatiboak indartzeko eta Europako ondasun publikoen finantzaketa bateratua handitzeko laguntza emango da. Gainera, Europako kanpo-ekintzaren koordinazio handiagoa sustatuko da, estatu kideen arteko mehatxuen pertzepzioan konbergentzia estrategikoa sustatuz.

Espainiak konpromisoa mantentzen du hainbat arlotan lan egiteko, Europa gehiago, multilateralismo gehiago eta hobea eta demokrazia gehiago lortzeko.

​

Informazio gehiago

• Europaz hitz egiten dugu
• Kanpo Ekintzarako Estrategia 2025-2028​​

-Tresna automatikoen bidez egindako itzulpena-

​